Op 11 mei verscheen de laatste editie van het Utrechtsch Nieuwsblad onder leiding van hoofdredacteur Gerrit Jan van Heuven Goedhart. Op de voorpagina van de krant een prominente foto van koningin Wilhelmina, en een oranje steunkleur waar normaal gesproken rood werd gebruikt. Aan alles was te zien waar de krant stond.

Niet dat dat voor de gemiddelde lezer een verrassing was. Hoofdredacteur Van Heuven Goedhart was sinds 1936 een duidelijk anti-fascistische koers gaan varen. Hij werd hierin gesteund door directeur J. van Straten. Van Heuven Goedhart was in 1933 ontslagen als hoofdredacteur bij De Telegraaf na een conflict met eigenaar Hak Holdert, en kwam op 31-jarige leeftijd naar Utrecht om daar het Utrechtsch Nieuwsblad op te stoten in de vaart der volkeren. Het UN werd serieuzer en koos duidelijk partij tegen Duitsland en de NSB. De krant groeide, wist van de NRC buitenlandcommentator Marcus van Blankenstein over te nemen en vocht ondertussen een harde strijd uit met de Duitsgezinde concurrent Utrechtsch Dagblad. De houding van het UN was bij de NSB niet onopgemerkt gebleven. NSB-kopstuk Rost van Tonningen noemde het UN ‘een Jodenblad’.

Op 14 mei lieten Van Straten en Van Heuven Goedhart hun personeel naar huis gaan. Zelf vluchtten de mannen naar Scheveningen om daar te proberen naar Engeland te vluchten. Het lukte niet en ze moesten onderduiken.

De abonnees van het UN halen op 16 mei een andere krant uit de bus. Slechts vier pagina’s, zonder steunkleur en ook de naam van de krant is in een ander lettertype gezet. De anti-Duitse chocoladeletterkoppen zijn verdwenen. In de krant staan wat korte berichten die zakelijk duidelijk maken dat het tijdperk Goedhart en Van Straten voorbij is. 

Hoofdredactie niet meer in functie

Medewerkers

Wat rest is een kleurloze stadskrant die het in de jaren die volgen steeds moeilijker krijgt. Echt fout was het UN niet, maar de hoeveelheid Duitse propaganda neemt hand over hand toe. In 1944 wordt de krant verboden. In Februari 1946 keert het UN weer terug, nadat regels voor kranten na de oorlog waren versoepeld.

Van Heuven Goedhart schreef tijdens de oorlog onder de namen ‘De Graaf’ en ‘Van der Velde’ veel voor het illegale Parool en was een belangrijk man in het Nederlandse verzet. In de zomer van 1944 werd hij toch naar Engeland gestuurd. Daar werd hij minister van Justitie in het oorlogskabinet van Gerbrandy. Na de oorlog werd hij hoofdredacteur van het bovengrondse Parool. Later ging Van Heuven Goedhart de politiek in als Eerste Kamerlid voor de PvdA en als eerste Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen bij de Verenigde Naties. In 1956 overleed hij. Het programma Andere Tijden wijdde in 2000 een uitzending aan hem.

Voor deze tekst heb ik dankbaar gebruik gemaakt van het artikel van Arie de Jongh uit het jubileumboek Honderd jaar Utrechts Nieuwsblad (Houten, BV Utrechts Nieuwsblad, 1993)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.